أحمد بن حامد كرمانى
19
عقد العلى للموقف الأعلى ( ضميمه رساله صلاح الصحاح فى طب ) ( فارسى )
در حقيقت افضل توانست بدين حيله و بهانه ، يك ماه مرخصى بگيرد و عازم كرمان شود . ( اين زن متنفذ كرمانى در يزد ، شايد يكى از دختران سلاطين سلجوقى و يا از بستگان اتابك محمد « 1 » بوده است كه به عقد امراى يزد درآمده بود ) افضل در اين مورد و وصف الحال خود قصيدهاى مفصل به عربى سروده است كه مطلع آن اينست و تمام قصيده در عقد العلى ثبت شده : خليلى از معت الترحل عن يزد * و خلقت قلبى عند من بره عندى و كم لى بكرمان الكريمة صاحب * يكاتبنى كتبا تخبر عن وجدى « پنجم ماه محرم سنة اربع و ثمانين ( 584 ه ) به كوبنان رسيدم » . « 2 » درين وقت ، ملك دينار به جيرفت رفته بود . افضل وسايل كافى براى اين سفر نداشت و ناچار در كوبنان ماند و در همين وقت بود كه به فكر نگاشتن تاريخ عقد العلى افتاد . افضل عقيده داشت كه قدر كتاب او را درين ايام سه تن مىدانند يكى صدر جهان قوام الدين وزير ملك دينار ، دوم جمال الدين وكيل در و نايب پادشاه ، و نفر سوم نور الدين ملك العلماء كه از دانشمندان عهد بوده است . از شرححال دو نفر اخير كه افضل نام مىبرد من اطلاعى ندارم . ولى قوام الدين مسعود خود از وزيرزادگان و از خاندان آل كسرى است كه معروف بودهاند . افضل در زمان قوام الدين مسعود بن نظام الدين كيخسرو وزير از مقربين درگاه او بوده است . نبايد فراموش كرد كه در غوغاى زمان اولاد طغرلشاه و فترت سلاجقهء كرمان - به قول افضل « اكثر ابناء شرف و انشاء نعم و اهل بيوتات و معارف يا به گزاف شهيد شدند و يا سنت فرار « 3 » به جاى آوردند . از خاندان آل كسرى ، صدر كبير نظام الدين كيخسرو مانده بود و پسرش قوام الدين » « 4 » كه ايشان نيز از بيم آسيب زمان به بم رفته بودند و از آنجا نيز چندگاهى به سيستان رفتند و در آنجا مقام يافتند و نظام الدين در سيستان بمرد .
--> ( 1 ) - بدايع الازمان ص 84 ( 2 ) - عقد العلى ص 106 ( 3 ) - الفرار مما لا يطاق من سنن المرسلين ( 4 ) - عقد العلى ص 83